Trong bối cảnh số lượng đoàn viên công đoàn giảm mạnh nhưng yêu cầu về chất lượng đại diện ngày càng cao, Đại hội Công đoàn tỉnh Gia Lai lần thứ I, nhiệm kỳ 2025–2030 (diễn ra trong hai ngày 29–30.12.2025) mang ý nghĩa đặc biệt. Không chỉ là dấu mốc sau sáp nhập, Đại hội còn đặt ra yêu cầu cấp bách về đổi mới tổ chức và phương thức hoạt động Công đoàn theo hướng tinh gọn, chuyên nghiệp, hướng mạnh về cơ sở, lấy người lao động làm trung tâm.
* Thực tiễn đặt ra yêu cầu đổi mới mạnh mẽ, toàn diện
Nhìn vào thực tiễn giai đoạn 2023–2025, phong trào CNVCLĐ và hoạt động của các cấp Công đoàn tỉnh Gia Lai chịu tác động lớn từ quá trình sắp xếp, tinh gọn bộ máy theo Nghị quyết 18-NQ/TW, cùng với những biến động của nền kinh tế. Toàn tỉnh hiện có 80.136 đoàn viên công đoàn, giảm 75.327 đoàn viên công đoàn so với đầu nhiệm kỳ, đây là sự sụt giảm về số lượng đoàn viên công đoàn ở khu vực hành chính, sự nghiệp hưởng lương 100% từ ngân sách nhà nước, từ đó đặt tổ chức Công đoàn đứng trước nhiều thách thức lớn, đòi hỏi tổ chức đại diện phải chuyên nghiệp hơn, đủ năng lực thương lượng, đối thoại và bảo vệ quyền lợi trong bối cảnh quan hệ lao động ngày càng phức tạp. Báo cáo chính trị trình Đại hội đã cho thấy nếu không đổi mới mạnh mẽ phương thức hoạt động, tổ chức Công đoàn sẽ khó đáp ứng vai trò đại diện trong tình hình mới. Cùng với đó là nhiệm vụ xây dựng đội ngũ cán bộ công đoàn có tâm với hoạt động công đoàn, am hiểu pháp luật, giỏi thương lượng, gần gũi cơ sở. Dự thảo Báo cáo chính trị nhấn mạnh: xây dựng đội ngũ cán bộ công đoàn đáp ứng yêu cầu trong tình hình mới nhất là ban chấp hành, chủ tịch công đoàn cơ sở có trí tuệ, bản lĩnh, tâm huyết, trách nhiệm, uy tín và phương pháp công tác tốt. Ngoài ra, các chương trình chăm lo như “Tết Sum vầy”, “Mái ấm Công đoàn”, “Bữa cơm Công đoàn”, các chương trình phúc lợi đoàn viên tiếp tục được đổi mới theo hướng thiết thực, đúng đối tượng, kịp thời với quan điểm xuyên suốt là không để đoàn viên, người lao động nào gặp khó khăn mà không có tổ chức Công đoàn đồng hành, hỗ trợ.
Theo ông Lê Từ Bình – nguyên Phó Chủ tịch LĐLĐ tỉnh tham gia góp ý văn kiện Đại hội cho biết “Báo cáo chính trị lần này không né tránh khó khăn. Việc thẳng thắn nhìn nhận số lượng đoàn viên giảm mạnh nhưng xác định rõ hướng nâng cao chất lượng đại diện cho thấy tư duy đổi mới, bản lĩnh và trách nhiệm của tổ chức Công đoàn trước người lao động trong giai đoạn mới”.
* Hướng về cơ sở, lấy người lao động làm trung tâm của hoạt động
Xuyên suốt hoạt động trong nhiệm kỳ 2025–2030 mà Công đoàn tỉnh Gia Lai đã đặt ra, đó là mọi hoạt động phải chuyển mạnh sang phục vụ đoàn viên, người lao động. Công đoàn không chỉ là tổ chức phong trào mà phải là chỗ dựa tin cậy của người lao động khi quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng bị xâm hại. Thực tiễn cho thấy, nơi nào công đoàn cơ sở hoạt động thực chất, biết lắng nghe và đại diện đúng, nơi đó quan hệ lao động ổn định, doanh nghiệp phát triển bền vững. Vì vậy, Đại hội Công đoàn tỉnh Gia Lai lần này đã xác định khâu đột phá là tập trung đối thoại, thương lượng, ký kết thỏa ước lao động tập thể, trọng tâm là tiền lương, tiền thưởng, thời giờ làm việc, thời giờ nghỉ ngơi, an toàn vệ sinh lao động.
Trước thềm Đại hội, chị Trương Mộng Kim Thoa, Chủ tịch Công đoàn cơ sở Công ty Cổ phần Khu du lịch biển Maia Quy Nhơn, cho rằng: “Người lao động hiện nay không cần khẩu hiệu chung chung. Họ cần công đoàn với vai trò đại diện dám đứng ra đối thoại, thương lượng và bảo vệ quyền lợi một cách hiệu quả. Định hướng mới của Đại hội lần này trúng và đúng với mong đợi từ cơ sở”.
Lựa chọn của Công đoàn tỉnh Gia Lai trong nhiệm kỳ tới được đưa vào một trong ba khâu đột phá là đổi mới mạnh mẽ phương thức hoạt động, nhưng có trọng tâm, trọng điểm, bám sát cơ sở và xuất phát từ nhu cầu thực chất của người lao động. Trong bối cảnh chuyển đổi số và cơ cấu lao động thay đổi nhanh, đổi mới phương thức hoạt động không chỉ dừng ở nội dung mà còn ở cách làm. Đại hội Công đoàn tỉnh Gia Lai cũng xác định phải đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số trong tuyên truyền, quản lý đoàn viên và tương tác với người lao động; xây dựng các mô hình mới trong công tác tuyên truyền như diễn đàn “Ý thức công nhân - nâng cao doanh nghiệp”.
Đặc biệt, việc phát triển đoàn viên, thành lập công đoàn cơ sở trong các doanh nghiệp ngoài khu vực nhà nước và khu vực lao động phi chính thức được coi là nhiệm vụ then chốt, quyết định sức sống của tổ chức trong tương lai. Đổi mới tổ chức ở đây không chỉ là sắp xếp lại bộ máy, mà là mở rộng không gian đại diện của tổ chức Công đoàn tới những khu vực người lao động đang rất cần sự bảo vệ.
* Thực tiễn đặt ra yêu cầu đổi mới mạnh mẽ, toàn diện
Nhìn vào thực tiễn giai đoạn 2023–2025, phong trào CNVCLĐ và hoạt động của các cấp Công đoàn tỉnh Gia Lai chịu tác động lớn từ quá trình sắp xếp, tinh gọn bộ máy theo Nghị quyết 18-NQ/TW, cùng với những biến động của nền kinh tế. Toàn tỉnh hiện có 80.136 đoàn viên công đoàn, giảm 75.327 đoàn viên công đoàn so với đầu nhiệm kỳ, đây là sự sụt giảm về số lượng đoàn viên công đoàn ở khu vực hành chính, sự nghiệp hưởng lương 100% từ ngân sách nhà nước, từ đó đặt tổ chức Công đoàn đứng trước nhiều thách thức lớn, đòi hỏi tổ chức đại diện phải chuyên nghiệp hơn, đủ năng lực thương lượng, đối thoại và bảo vệ quyền lợi trong bối cảnh quan hệ lao động ngày càng phức tạp. Báo cáo chính trị trình Đại hội đã cho thấy nếu không đổi mới mạnh mẽ phương thức hoạt động, tổ chức Công đoàn sẽ khó đáp ứng vai trò đại diện trong tình hình mới. Cùng với đó là nhiệm vụ xây dựng đội ngũ cán bộ công đoàn có tâm với hoạt động công đoàn, am hiểu pháp luật, giỏi thương lượng, gần gũi cơ sở. Dự thảo Báo cáo chính trị nhấn mạnh: xây dựng đội ngũ cán bộ công đoàn đáp ứng yêu cầu trong tình hình mới nhất là ban chấp hành, chủ tịch công đoàn cơ sở có trí tuệ, bản lĩnh, tâm huyết, trách nhiệm, uy tín và phương pháp công tác tốt. Ngoài ra, các chương trình chăm lo như “Tết Sum vầy”, “Mái ấm Công đoàn”, “Bữa cơm Công đoàn”, các chương trình phúc lợi đoàn viên tiếp tục được đổi mới theo hướng thiết thực, đúng đối tượng, kịp thời với quan điểm xuyên suốt là không để đoàn viên, người lao động nào gặp khó khăn mà không có tổ chức Công đoàn đồng hành, hỗ trợ.
Theo ông Lê Từ Bình – nguyên Phó Chủ tịch LĐLĐ tỉnh tham gia góp ý văn kiện Đại hội cho biết “Báo cáo chính trị lần này không né tránh khó khăn. Việc thẳng thắn nhìn nhận số lượng đoàn viên giảm mạnh nhưng xác định rõ hướng nâng cao chất lượng đại diện cho thấy tư duy đổi mới, bản lĩnh và trách nhiệm của tổ chức Công đoàn trước người lao động trong giai đoạn mới”.
* Hướng về cơ sở, lấy người lao động làm trung tâm của hoạt động
Xuyên suốt hoạt động trong nhiệm kỳ 2025–2030 mà Công đoàn tỉnh Gia Lai đã đặt ra, đó là mọi hoạt động phải chuyển mạnh sang phục vụ đoàn viên, người lao động. Công đoàn không chỉ là tổ chức phong trào mà phải là chỗ dựa tin cậy của người lao động khi quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng bị xâm hại. Thực tiễn cho thấy, nơi nào công đoàn cơ sở hoạt động thực chất, biết lắng nghe và đại diện đúng, nơi đó quan hệ lao động ổn định, doanh nghiệp phát triển bền vững. Vì vậy, Đại hội Công đoàn tỉnh Gia Lai lần này đã xác định khâu đột phá là tập trung đối thoại, thương lượng, ký kết thỏa ước lao động tập thể, trọng tâm là tiền lương, tiền thưởng, thời giờ làm việc, thời giờ nghỉ ngơi, an toàn vệ sinh lao động.
Trước thềm Đại hội, chị Trương Mộng Kim Thoa, Chủ tịch Công đoàn cơ sở Công ty Cổ phần Khu du lịch biển Maia Quy Nhơn, cho rằng: “Người lao động hiện nay không cần khẩu hiệu chung chung. Họ cần công đoàn với vai trò đại diện dám đứng ra đối thoại, thương lượng và bảo vệ quyền lợi một cách hiệu quả. Định hướng mới của Đại hội lần này trúng và đúng với mong đợi từ cơ sở”.
Hình 1. Đồng hành cùng người lao động khó khăn mỗi dịp Tết đến Xuân về
* Lựa chọn phương thức hoạt động phù hợp trong bối cảnh mớiLựa chọn của Công đoàn tỉnh Gia Lai trong nhiệm kỳ tới được đưa vào một trong ba khâu đột phá là đổi mới mạnh mẽ phương thức hoạt động, nhưng có trọng tâm, trọng điểm, bám sát cơ sở và xuất phát từ nhu cầu thực chất của người lao động. Trong bối cảnh chuyển đổi số và cơ cấu lao động thay đổi nhanh, đổi mới phương thức hoạt động không chỉ dừng ở nội dung mà còn ở cách làm. Đại hội Công đoàn tỉnh Gia Lai cũng xác định phải đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số trong tuyên truyền, quản lý đoàn viên và tương tác với người lao động; xây dựng các mô hình mới trong công tác tuyên truyền như diễn đàn “Ý thức công nhân - nâng cao doanh nghiệp”.
Đặc biệt, việc phát triển đoàn viên, thành lập công đoàn cơ sở trong các doanh nghiệp ngoài khu vực nhà nước và khu vực lao động phi chính thức được coi là nhiệm vụ then chốt, quyết định sức sống của tổ chức trong tương lai. Đổi mới tổ chức ở đây không chỉ là sắp xếp lại bộ máy, mà là mở rộng không gian đại diện của tổ chức Công đoàn tới những khu vực người lao động đang rất cần sự bảo vệ.
Hình 2. Tuyên dương đảng viên là công nhân lao động nhân dịp kỷ niệm 95 năm ngày thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam
Những định hướng, mục tiêu và khâu đột phá được xác định trong báo cáo chính trị thể hiện rõ quyết tâm xây dựng tổ chức Công đoàn tinh gọn, hiện đại, thực chất và hiệu quả. Với cách tiếp cận lấy người lao động làm trung tâm, hướng mạnh về cơ sở, Công đoàn tỉnh Gia Lai đang đứng trước cơ hội khẳng định vai trò, vị thế của mình trong giai đoạn phát triển mới. Đại hội không chỉ mở ra một nhiệm kỳ mới, mà còn nhắn gửi cam kết mạnh mẽ: Công đoàn tỉnh Gia Lai đổi mới để đồng hành, bảo vệ người lao động và vì người lao động – đó không chỉ là lựa chọn, mà còn là cam kết chính trị trước Đảng, Nhà nước, trước đoàn viên và CNVCLĐ toàn tỉnh.