Trải qua 94 năm hình thành và phát triển của giai cấp công nhân và tổ chức Công đoàn Việt Nam, với quyết tâm đổi mới và sự cố gắng nỗ lực của cả hệ thống, Công đoàn huyện Phù Mỹ thực sự là tổ chức đại diện cho người lao động, tham gia xây dựng mối quan hệ lao động hài hòa, ổn định và tiến bộ, góp phần quan trọng vào sự phát triển kinh tế - xã hội của địa phương. Vai trò đó được thể hiện cụ thể như sau:
Thứ nhất: Công đoàn luôn làm tốt nhiệm vụ bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của đoàn viên, công nhân, viên chức, lao động. Các cấp công đoàn, nhất là công đoàn cơ sở, đi sâu vào đời sống công nhân, người lao động, nắm vững tâm tư, nguyện vọng của họ; kịp thời phát hiện những mâu thuẫn nảy sinh trong quan hệ lao động giữa người sử dụng lao động và người lao động từ đó đề ra những giải pháp để giải quyết hài hòa.
Thứ hai: Công đoàn làm tốt công tác tuyên truyền, giáo dục, vận động góp phần nâng cao trình độ học vấn, tay nghề, tác phong công nghiệp, kiến thức pháp luật cho người lao động; nâng cao nhận thức về vị trí, vai trò, sứ mệnh lịch sử và lập trường giai cấp công nhân; lấy chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh làm nền tảng tư tưởng, làm kim chỉ nam cho mọi hoạt động, phát huy những giá trị cao đẹp, truyền thống văn hóa dân tộc và tiếp thu những thành tựu tiên tiến của văn minh nhân loại. Đó là những yếu tố quan trọng làm cho vai trò của Công đoàn ngày càng mở rộng và phát triển.
Thứ ba: Công đoàn đã thực sự là người đại diện của công nhân, viên chức, lao động, điều hòa quan hệ lao động, thúc đẩy sự phát triển và ổn định xã hội. Công đoàn chủ động phối hợp với người sử dụng lao động thương lượng, ký kết thỏa ước lao động tập thể. Tham gia xây dựng và hoàn thiện cơ chế, chính sách, pháp luật; giám sát việc thi hành chính sách, pháp luật, nhất là các quy định liên quan đến quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của người lao động.
Tuy nhiên, trong quá trình thực hiện vai trò của mình, Công đoàn chưa phát huy hết hiệu quả những thế mạnh của tổ chức để chăm lo, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của đoàn viên, người lao động. Mô hình tổ chức, nhiệm vụ của từng cấp công đoàn còn chồng chéo, dồn áp lực về cơ sở. Năng lực, trình độ, bản lĩnh của đội ngũ cán bộ công đoàn, khả năng thích ứng với tình hình mới nhiều nơi còn yếu, còn biểu hiện hành chính hóa, chưa thật sự gắn bó với đoàn viên, người lao động. Một số hoạt động xã hội của tổ chức công đoàn còn mang nặng tính phong trào, phát triển chưa bền vững trên cơ sở tinh thần cộng đồng trách nhiệm. Những hạn chế này kéo theo việc đời sống người lao động vẫn còn gặp nhiều khó khăn, lương tối thiểu chưa bảo đảm nhu cầu tối thiểu của người lao động.
Để làm tròn sứ mệnh lịch sử của mình trong giai đoạn cách mạng mới, vấn đề xây dựng, phát huy vai trò của tổ chức công đoàn là một nhiệm vụ hết sức quan trọng, có tầm chiến lược. Bởi, chỉ có xây dựng tổ chức công đoàn lớn mạnh thì công đoàn mới thực hiện tốt chức năng đại diện, bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp chính đáng của công nhân, viên chức, lao động và công đoàn mới thật sự là trung tâm tập hợp, đoàn kết, giáo dục công nhân, viên chức, lao động.
Một là: Quan tâm thực hiện tốt chức năng đại diện bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp chính đáng của công nhân, viên chức, lao động. Trong tuyên truyền, giáo dục, công đoàn không chỉ quan tâm tập trung vào đối tượng công nhân, viên chức, lao động, mà còn quan tâm vận động, thuyết phục người sử dụng lao động để họ hiểu về vai trò của tổ chức công đoàn, ủng hộ việc thành lập và tạo điều kiện cho công đoàn trong hoạt động bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của người lao động.
Hai là: Đổi mới nội dung, phương pháp hoạt động, đảm bảo sự hấp dẫn, thiết thực và phù hợp với từng loại hình cơ sở trong các thành phần kinh tế; đây là điều kiện quan trọng để thu hút ngày càng đông đảo công nhân, lao động tham gia tổ chức Công đoàn. Tổ chức Công đoàn cần hướng mạnh về cơ sở; lấy cơ sở làm địa bàn hoạt động chủ yếu, lấy công nhân, viên chức, lao động làm đối tượng vận động, lấy chăm lo bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của công nhân, viên chức, người lao động làm mục tiêu hoạt động.
Ba là: Không ngừng đổi mới công tác tổ chức, chỉ đạo phong trào thi đua yêu nước trong công nhân, viên chức, lao động, nhằm động viên, khuyến khích, phát huy tinh thần chủ động, sáng tạo, ý thức cộng đồng trách nhiệm, nỗ lực vươn lên trong sản xuất, kinh doanh và trong công tác, học tập, phấn đấu hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ được giao, góp phần thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội.
Bốn là: Đội ngũ cán bộ các cấp có vai trò rất quan trọng. Vì vậy, các cấp ủy đảng, chính quyền cần quan tâm chăm lo xây dựng đội ngũ cán bộ công đoàn các cấp đảm bảo đủ số lượng và có chất lượng, đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ trọng tình hình mới.
Thứ nhất: Công đoàn luôn làm tốt nhiệm vụ bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của đoàn viên, công nhân, viên chức, lao động. Các cấp công đoàn, nhất là công đoàn cơ sở, đi sâu vào đời sống công nhân, người lao động, nắm vững tâm tư, nguyện vọng của họ; kịp thời phát hiện những mâu thuẫn nảy sinh trong quan hệ lao động giữa người sử dụng lao động và người lao động từ đó đề ra những giải pháp để giải quyết hài hòa.
Thứ hai: Công đoàn làm tốt công tác tuyên truyền, giáo dục, vận động góp phần nâng cao trình độ học vấn, tay nghề, tác phong công nghiệp, kiến thức pháp luật cho người lao động; nâng cao nhận thức về vị trí, vai trò, sứ mệnh lịch sử và lập trường giai cấp công nhân; lấy chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh làm nền tảng tư tưởng, làm kim chỉ nam cho mọi hoạt động, phát huy những giá trị cao đẹp, truyền thống văn hóa dân tộc và tiếp thu những thành tựu tiên tiến của văn minh nhân loại. Đó là những yếu tố quan trọng làm cho vai trò của Công đoàn ngày càng mở rộng và phát triển.
Thứ ba: Công đoàn đã thực sự là người đại diện của công nhân, viên chức, lao động, điều hòa quan hệ lao động, thúc đẩy sự phát triển và ổn định xã hội. Công đoàn chủ động phối hợp với người sử dụng lao động thương lượng, ký kết thỏa ước lao động tập thể. Tham gia xây dựng và hoàn thiện cơ chế, chính sách, pháp luật; giám sát việc thi hành chính sách, pháp luật, nhất là các quy định liên quan đến quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của người lao động.
Tuy nhiên, trong quá trình thực hiện vai trò của mình, Công đoàn chưa phát huy hết hiệu quả những thế mạnh của tổ chức để chăm lo, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của đoàn viên, người lao động. Mô hình tổ chức, nhiệm vụ của từng cấp công đoàn còn chồng chéo, dồn áp lực về cơ sở. Năng lực, trình độ, bản lĩnh của đội ngũ cán bộ công đoàn, khả năng thích ứng với tình hình mới nhiều nơi còn yếu, còn biểu hiện hành chính hóa, chưa thật sự gắn bó với đoàn viên, người lao động. Một số hoạt động xã hội của tổ chức công đoàn còn mang nặng tính phong trào, phát triển chưa bền vững trên cơ sở tinh thần cộng đồng trách nhiệm. Những hạn chế này kéo theo việc đời sống người lao động vẫn còn gặp nhiều khó khăn, lương tối thiểu chưa bảo đảm nhu cầu tối thiểu của người lao động.
Để làm tròn sứ mệnh lịch sử của mình trong giai đoạn cách mạng mới, vấn đề xây dựng, phát huy vai trò của tổ chức công đoàn là một nhiệm vụ hết sức quan trọng, có tầm chiến lược. Bởi, chỉ có xây dựng tổ chức công đoàn lớn mạnh thì công đoàn mới thực hiện tốt chức năng đại diện, bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp chính đáng của công nhân, viên chức, lao động và công đoàn mới thật sự là trung tâm tập hợp, đoàn kết, giáo dục công nhân, viên chức, lao động.
Một là: Quan tâm thực hiện tốt chức năng đại diện bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp chính đáng của công nhân, viên chức, lao động. Trong tuyên truyền, giáo dục, công đoàn không chỉ quan tâm tập trung vào đối tượng công nhân, viên chức, lao động, mà còn quan tâm vận động, thuyết phục người sử dụng lao động để họ hiểu về vai trò của tổ chức công đoàn, ủng hộ việc thành lập và tạo điều kiện cho công đoàn trong hoạt động bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của người lao động.
Hai là: Đổi mới nội dung, phương pháp hoạt động, đảm bảo sự hấp dẫn, thiết thực và phù hợp với từng loại hình cơ sở trong các thành phần kinh tế; đây là điều kiện quan trọng để thu hút ngày càng đông đảo công nhân, lao động tham gia tổ chức Công đoàn. Tổ chức Công đoàn cần hướng mạnh về cơ sở; lấy cơ sở làm địa bàn hoạt động chủ yếu, lấy công nhân, viên chức, lao động làm đối tượng vận động, lấy chăm lo bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của công nhân, viên chức, người lao động làm mục tiêu hoạt động.
Ba là: Không ngừng đổi mới công tác tổ chức, chỉ đạo phong trào thi đua yêu nước trong công nhân, viên chức, lao động, nhằm động viên, khuyến khích, phát huy tinh thần chủ động, sáng tạo, ý thức cộng đồng trách nhiệm, nỗ lực vươn lên trong sản xuất, kinh doanh và trong công tác, học tập, phấn đấu hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ được giao, góp phần thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội.
Bốn là: Đội ngũ cán bộ các cấp có vai trò rất quan trọng. Vì vậy, các cấp ủy đảng, chính quyền cần quan tâm chăm lo xây dựng đội ngũ cán bộ công đoàn các cấp đảm bảo đủ số lượng và có chất lượng, đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ trọng tình hình mới.