Công đoàn Gia Lai trong xây dựng văn hóa doanh nghiệp: Khơi thông nguồn lực nội sinh từ ánh sáng Nghị quyết 80-NQ/TW

Trong bối cảnh hội nhập quốc tế và chuyển đổi số, văn hóa không chỉ là nền tảng tinh thần mà đã trở thành “sức mạnh mềm”, trụ cột phát triển bền vững của doanh nghiệp. Nhìn từ thực tiễn tại tỉnh Gia Lai, tổ chức Công đoàn đang khẳng định vai trò hạt nhân, kết nối các hệ giá trị văn hóa vào môi trường lao động, tạo động lực thúc đẩy người lao động phát triển toàn diện và đồng hành cùng sự phát triển của doanh nghiệp. 
Khi văn hóa trở thành “trụ cột” phát triển doanh nghiệp 
Ngày 07/01/2026, Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 80-NQ/TW về phát triển văn hóa Việt Nam. Đây được coi là bước đột phá tư duy khi định vị văn hóa là trụ cột của phát triển bền vững, xác định con người là trung tâm, chủ thể và là động lực quan trọng nhất. Đặc biệt, việc đề cao quyền thụ hưởng văn hóa của người lao động - tiêu biểu là việc chọn ngày 24/11 hằng năm là "Ngày Văn hóa Việt Nam" (ngày nghỉ hưởng nguyên lương) - đã mở ra một tư duy mới về chăm lo đời sống tinh thần cho giai cấp công nhân.

Hội thi “Trò chơi dân gian” trong công nhân, lao động – Công đoàn xã Phù Cát

Sau khi hợp nhất, tỉnh Gia Lai hiện sở hữu quy mô diện tích tự nhiên rộng lớn cùng lực lượng lao động đa dạng, đặc biệt có tỷ lệ lớn công nhân là đồng bào dân tộc thiểu số (Jrai, Bahnar...). Hiện nay, LĐLĐ tỉnh Gia Lai đang quản lý 844 công đoàn cơ sở với 75.293 đoàn viên/86.343 CNVCLĐ. Việc xây dựng văn hóa doanh nghiệp tại đây không chỉ đòi hỏi tính hiện đại, tác phong công nghiệp mà còn phải tôn trọng, phát huy bản sắc văn hóa truyền thống đặc sắc của địa phương. 
Dấu ấn Công đoàn Gia Lai: Sự chuyển biến sâu sắc từ nhận thức đến hành động thực tiễn 
Thực tiễn hoạt động của các cấp Công đoàn trên địa bàn tỉnh Gia Lai thời gian qua đã ghi dấu những chuyển biến mạnh mẽ, mang tính đột phá cả về chiều rộng lẫn chiều sâu. Không dừng lại ở các hoạt động phong trào bề nổi, tổ chức Công đoàn đã thực sự khẳng định vai trò cầu nối, kiến tạo môi trường văn hóa lao động lành mạnh và nhân văn thông qua những kết quả nổi bật: 
Bắt kịp xu thế chuyển đổi số, các cấp công đoàn đã chủ động đổi mới phương thức truyền thông khi phủ sóng rộng khắp trên các nền tảng số như Website, Zalo, Fanpage Công đoàn Gia Lai. Việc đưa các chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, Bộ luật Lao động và Luật Công đoàn đến hàng chục ngàn lượt người lao động không chỉ đơn thuần là cung cấp thông tin, mà đã giúp "bình dân hóa" các quy định pháp luật khô khan. Qua đó, nhận thức và ý thức chấp hành kỷ luật lao động của công nhân được nâng lên rõ rệt; giúp họ tự bảo vệ quyền lợi chính đáng của mình và xây dựng tác phong công nghiệp hiện đại. 

Hội thao Công đoàn phường An Phú

Điểm sáng lớn nhất trong công tác công đoàn chính là việc hiện thực hóa quyền thụ hưởng văn hóa của người lao động. Chuỗi hoạt động hội diễn văn nghệ, giải thể thao, trò chơi dân gian vào dịp “Tháng Công nhân” hay “Tết Sum vầy” được duy trì thường xuyên từ cơ sở đã tạo nên những sân chơi kết nối cộng đồng giải tỏa áp lực sau giờ làm việc. Đặc biệt, trên địa bàn có đông công nhân là người dân tộc thiểu số, các hoạt động này còn góp phần bảo tồn, giao lưu văn hóa và củng cố khối đại đoàn kết lao động. 

Hội thi Tiếng hát công nhân – Công đoàn phường Tam Quan

Sự chuyển biến sâu sắc nhất nằm ở khả năng đối thoại và thuyết phục người sử dụng lao động của đội ngũ cán bộ CĐCS. Nhiều doanh nghiệp đã dần thay đổi tư duy, coi việc đầu tư cho văn hóa là "đầu tư cho phát triển bền vững". Việc thiết lập các tủ sách pháp luật, sân thể thao mini, góc thư giãn ngay trong khuôn viên nhà máy không chỉ góp phần tái tạo sức lao động mà còn biến môi trường làm việc trở nên gần gũi, gắn kết. Đây chính là "sợi dây" gắn kết bền chặt giữa người lao động với doanh nghiệp, giúp giảm thiểu tranh chấp lao động, xây dựng quan hệ lao động hài hòa, ổn định và tiến bộ.

Ra mắt “Tủ sách điện tử Công đoàn” phường Quy Nhơn Bắc

Phong trào thi đua lao động giỏi, lao động sáng tạo gắn liền với xây dựng cảnh quan nhà xưởng, giảm thiểu ô nhiễm, áp dụng quy tắc ứng xử văn minh nơi làm việc.  Phần lớn TƯLĐTT tại các doanh nghiệp có tổ chức công đoàn đã đưa vào các điều khoản có lợi hơn cho người lao động về thời giờ nghỉ ngơi, tham quan du lịch, hỗ trợ kinh phí hoạt động văn thể mỹ.  Qua đó, Công đoàn Gia Lai đã góp phần khắc họa chân dung người công nhân Gia Lai thời kỳ mới: Trách nhiệm – Kỷ cương – Văn minh – Sáng tạo. 
  Những mảnh ghép còn trăn trở
Bên cạnh những điểm sáng đã đạt được, thực tiễn xây dựng đời sống văn hóa doanh nghiệp tại Gia Lai vẫn còn những khoảng trống đáng suy ngẫm. Nhìn nhận một cách thẳng thắn, những hạn chế này xuất phát từ sự đan xen phức tạp giữa các yếu tố khách quan từ môi trường kinh tế - xã hội và cả những nguyên nhân chủ quan từ chính nội lực của tổ chức Công đoàn cũng như tư duy của các bên liên quan: 
Hoạt động văn hóa tinh thần hiện mới chỉ diễn ra sôi nổi ở khối doanh nghiệp Nhà nước hoặc các doanh nghiệp quy mô lớn có tiềm lực tài chính. Trong khi đó, tại khu vực doanh nghiệp ngoài Nhà nước, doanh nghiệp vừa và nhỏ - chiếm đa số trên địa bàn tỉnh - việc đầu tư cho văn hóa vẫn là một "bài toán khó". Áp lực chi phí sản xuất, đơn hàng biến động cùng nỗi lo "cơm áo gạo tiền" khiến nhiều chủ doanh nghiệp chỉ tập trung vào chỉ tiêu lợi luận ngắn hạn mà xem nhẹ việc đầu tư cho "tài sản phi vật thể" là đời sống tinh thần của công nhân.  Mặc dù chuyển đổi số là xu thế tất yếu, nhưng việc xây dựng một môi trường văn hóa số bài bản cho người lao động vẫn gặp rào cản lớn về cơ sở hạ tầng, kinh phí vận hành và đặc thù giờ giấc làm việc theo ca/kíp của công nhân.  

Giao lưu thể thao giữa các công đoàn cơ sở phường Tam Quan và phường Hoài Nhơn Nam

Kỹ năng, tư duy về xây dựng văn hóa doanh nghiệp của một bộ phận cán bộ công đoàn cơ sở vẫn chưa theo kịp yêu cầu thực tiễn. Do phải gánh vác song song công việc chuyên môn và công tác đoàn thể, nhiều cán bộ còn lúng túng, thiếu chủ động trong việc tham mưu, thiết kế các chương trình văn hóa hấp dẫn hoặc thiếu kỹ năng thương lượng với chủ doanh nghiệp để đưa các điều khoản phúc lợi văn hóa vào Thỏa ước lao động tập thể.  Việc lồng ghép các hệ giá trị gia đình, chuẩn mực ứng xử văn minh vào nội quy, quy chế làm việc ở một số nơi vẫn dừng lại ở mức "bản sao" lý thuyết, chưa thực sự thẩm thấu vào hành vi hằng ngày của người lao động. Công tác tuyên truyền đôi lúc còn mang tính một chiều, thiếu các mô hình sinh động để thu hút sự tham gia tự giác của đoàn viên, người lao động. 
Giải pháp đột phá hướng tới mục tiêu 2030 
Thực hiện định hướng của Nghị quyết số 80-NQ/TW, Công đoàn tỉnh Gia Lai đề ra hệ thống giải pháp toàn diện nhằm đổi mới công tác xây dựng đời sống văn hóa doanh nghiệp đến năm 2030:  Chuyển từ tuyên truyền một chiều sang đối thoại văn hóa, sân khấu hóa các quy định an toàn lao động và kỷ luật làm việc; Đầu tư cho văn hóa chính là đầu tư cho sự phát triển bền vững của doanh nghiệp; Đưa các tiêu chí xây dựng "Gia đình công nhân văn hóa", đảm bảo thời gian nghỉ ngơi, chế độ thưởng sáng kiến và kinh phí du lịch hàng năm vào đối thoại, thương lượng tập thể; Phát triển ứng dụng hoặc chuyên mục "Đời sống văn hóa công nhân Gia Lai", cung cấp tủ sách điện tử, khóa học kỹ năng mềm miễn phí và tổ chức các cuộc thi ảnh/video "Khoảnh khắc lao động đẹp" trên mạng xã hội; Hướng dẫn CĐCS phối hợp với doanh nghiệp thực hiện nghiêm túc ngày nghỉ hưởng nguyên lương 24/11; biến ngày này thành "Ngày hội Văn hóa Công nhân Gia Lai" với các không gian giao lưu cồng chiêng, thể thao dân tộc nhằm củng cố khối đại đoàn kết; Thành lập các "Tổ tư vấn tâm lý công đoàn" tại các khu công nghiệp để giải tỏa căng thẳng, phòng chống quấy rối nơi làm việc, bạo lực gia đình và ngăn chặn nạn "tín dụng đen". 
Xây dựng đời sống văn hóa doanh nghiệp không phải là câu chuyện ngày một ngày hai, mà là hành trình kiên trì, đòi hỏi sự chung tay của cả hệ thống chính trị, người sử dụng lao động và mỗi đoàn viên. Dưới ánh sáng Nghị quyết 80-NQ/TW, Công đoàn Gia Lai tiếp tục khẳng định vai trò cầu nối vững chắc, khơi dậy nguồn lực nội sinh, đưa văn hóa trở thành động lực phát triển bền vững cho doanh nghiệp và nâng cao chất lượng cuộc sống cho người lao động.